Ngày càng nhiều thương hiệu và nhà bán hàng tại Mỹ, Canada và Úc lựa chọn các xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ nhờ lợi thế về nguyên vật liệu, chi phí và tay nghề cao. Trên thực tế, gửi hàng thủ công đi Mỹ, Canada và Úc tiềm ẩn rất nhiều rủi ro mà doanh nghiệp cần phải biết.
1. Vì sao xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ tiềm ẩn nhiều rủi ro?
Không giống với các sản phẩm khác, hàng thủ công mỹ nghệ tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình xuất khẩu. Nếu doanh nghiệp không hiểu rõ về thủ tục và hành lang pháp lý sẽ tăng nguy cơ hàng bị giữ, gửi trả hoặc không được nhập hàng.
1.1. Yêu cầu bắt buộc từ hải quan
Mỹ, Canada và Úc đều là những thị trường phát triển, nơi cơ quan quản lý đặt ưu tiên rất cao cho an toàn người tiêu dùng, bảo vệ môi trường và kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu. Điều này khiến hàng thủ công, vốn sử dụng nhiều vật liệu tự nhiên, trở thành nhóm hàng cần kiểm soát chặt chẽ.
Với thị trường Mỹ, sản phẩm thủ công mỹ nghệ đều làm từ thực vật như gỗ, tre, mây, cói, lục bình… Do đó, chúng chịu sự quản lý của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ nên lô hàng sẽ phải Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) theo quy định USDA. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng phải có Giấy chứng thư khử trùng (fumigation certificate) để tránh mối mọt. Các sản phẩm thủ công sử dụng trong ngành thực phẩm như ống hút tre, khay gỗ, đĩa tre… phải tuân thủ đăng ký FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm).
Với thị trường Canada, hàng thủ công mỹ nghệ khi nhập khẩu phải tuân thủ các yêu cầu của Cơ quan Hải quan và Biên phòng Canada (CBSA) và các quy định an toàn do Bộ Y tế quản lý. Các nhóm sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với người dùng như đồ decor, đồ gia dụng, quà tặng hoặc vật dụng nhà bếp, Canada áp dụng các quy định an toàn tiêu dùng về thành phần vật liệu, mức độ an toàn, không chứa chất độc hại và nhãn mác phù hợp.
Với thị trường Úc, các sản phẩm thủ công làm từ vật liệu tự nhiên như gỗ, tre, mây, cói, lục bình, lô hàng sẽ chịu sự quản lý trực tiếp của Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp (DAFF) nhằm ngăn chặn côn trùng, nấm mốc và sinh vật xâm hại. Tất cả hàng hóa bắt buộc phải được xử lý hun trùng hoặc sấy khô đạt chuẩn, kèm theo Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate).
1.2. Sản phẩm bị hỏng hoặc ẩm mốc trong quá trình vận chuyển
Phần lớn hàng thủ công mỹ nghệ đều dễ bị hỏng học trong quá trình vận chuyển như gốm sứ dễ nứt vỡ, mây tre dễ gãy và biến dạng, gỗ tự nhiên có thể cong vênh… Do đó, mỗi một sản phẩm thủ công phải áp dụng hình thức đóng gói và bảo quản khác nhau để đảm bảo an toàn cho lô hàng.
1.3. Chi phí vận chuyển không hợp lý
Nhiều người thường lầm tưởng rằng các đơn vị vận chuyển quốc tế sẽ tính phí dựa theo trọng lượng. Trên thực tế, đa phần các hãng vận chuyển sẽ áp dụng cước phí theo thể tích hay trọng lượng quy đổi. Nếu doanh nghiệp không tối ưu các đóng hàng thì chi phí của một lô hàng có thể cao gấp 2 – 3 lần giá trị sản phẩm.
2. Những rủi ro phổ biến khi xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ
Do đa phần hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu đều tương đối mỏng manh nên doanh nghiệp cần phải cân nhắc đến những rủi ro dưới đây:
2.1. Hư hỏng trong quá trình vận chuyển
Đây là nhóm rủi ro phổ biến và cũng gây “đau” nhất với người làm hàng thủ công. Các sản phẩm thủ công thường không đồng nhất tuyệt đối, nhiều chi tiết làm tay, nhiều vật liệu tự nhiên nên rất nhạy cảm với rung lắc, độ ẩm và thay đổi nhiệt độ.
- Gốm, sứ, thủy tinh, decor: Những mặt hàng này dễ bị nứt, mẻ, vỡ trong quá trình xếp container, bốc dỡ và trung chuyển khi chỉ một cú va đập mạnh hoặc xếp hàng sai trọng tải cũng có thể khiến cả thùng hàng bị hỏng.
- Mây tre, gỗ tự nhiên, vải: Độ ẩm và thời gian vận chuyển dài ngày là hai yếu tố có sức ảnh hưởng lớn nhất. Sản phẩm thủ công có thể bị mốc, cong vênh, nứt gỗ, đổi màu sau nhiều tuần vận chuyển.
2.2. Đóng gói không phù hợp
Nhiều xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ quen đóng gói theo tiêu chuẩn nội địa là đủ để đi xe tải trong nước, nhưng không đủ để chịu hành trình quốc tế kéo dài hàng nghìn kilomet. Theo kinh nghiệm của SpeeGo Logistics, sai lầm thường gặp là dùng thùng mỏng, ít lớp chống sốc, không test rung lắc, hoặc đóng chung nhiều sản phẩm khác.
Ngoài ra, bao bì không đạt yêu cầu xuất khẩu như không ghi rõ chất liệu, không có ký hiệu hàng dễ vỡ, không đáp ứng quy định kho bãi tại Mỹ, Canada, Úc. Trong nhiều trường hợp, sản phẩm vẫn đến nơi nguyên vẹn, nhưng bị từ chối nhập kho, yêu cầu đóng gói lại hoặc tái xuất, gây tốn kém lớn về thời gian và chi phí.
2.3. Chứng từ và thủ tục xuất khẩu
Với hàng thủ công mỹ nghệ, rủi ro pháp lý thường bị đánh giá thấp, nhưng lại là nguyên nhân khiến rất nhiều lô hàng bị giữ tại cảng. Doanh nghiệp dễ gặp tình trạng thiếu hồ sơ, khai báo sai nhóm hàng, mô tả không rõ chất liệu. Trong khi đó, các thị trường như Mỹ, Canada và Úc kiểm soát rất chặt các sản phẩm làm từ gỗ, tre, mây, cói, vải, sơn, keo vì liên quan đến kiểm dịch, an toàn sinh học và môi trường.
Nhiều trường hợp doanh nghiệp không chuẩn bị đúng giấy kiểm dịch, côn trùng, hồ sơ vật liệu, lô hàng có thể bị yêu cầu kiểm tra 100%. Điều này sẽ kéo dài thông quan, phát sinh phí lưu container, lưu kho, thậm chí buộc xử lý lại hoặc tiêu hủy. Với nhiều thương hiệu mới, đây là cú sốc rất lớn cả về tài chính lẫn tinh thần.
2.4. Thời gian giao hàng và chi phí logistics
Khác với hàng công nghiệp, hàng thủ công thường gắn chặt với mùa vụ bán hàng, bộ sưu tập, chiến dịch marketing và dịp lễ. Sản phẩm chỉ cần giao trễ là ảnh hưởng tới toàn bộ kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp. Song song với điều đó là sẽ phát sinh nhiều chi phí ẩn như phí lưu kho, lưu container, kiểm hóa, xử lý chứng từ, đóng gói lại.
Phần lớn những rủi ro trên đều có phòng tránh bằng cách tổ chức chuỗi sản xuất, đóng gói và vận chuyển chuyên nghiệp ngay từ đầu. Đa phần các doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ tại Mỹ, Canada và Úc không có ai kiểm soát chất lượng tại xưởng. Sản phẩm được giao cho đơn vị logistics khi đã đóng thùng nên mọi sai sót về vật liệu, hoàn thiện, đóng gói gần như không thể sửa.
3. SpeeGo Logistics – Giải pháp hạn chế rủi ro khi xuất khẩu hàng thủ công
Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tiềm ẩn nhiều rủi ro so với các mặt hàng khác khiến nhiều doanh nghiệp mất nhiều thời gian vận chuyển và chuẩn bị hơn. SpeeGo Logistics được xây dựng để giải bài toán đó khi không đơn thuần là vận chuyển, mà là tổ chức toàn bộ chuỗi từ sau sản xuất đến khi hàng hóa an toàn cập bến tại Mỹ, Canada và Úc.
3.1. Kiểm soát chất lượng
SpeeGo tham gia từ khâu kiểm tra chất lượng trước khi xuất xưởng, không chỉ dừng lại ở việc đếm số lượng. Đội ngũ sẽ rà soát mẫu mã, kích thước, mức độ hoàn thiện bề mặt, độ đồng đều giữa các sản phẩm, tình trạng vật liệu và phân loại lỗi. Đặc biệt với hàng thủ công, SpeeGo tập trung phát hiện sớm các rủi ro “tiềm ẩn” như: gỗ còn ẩm, mây tre chưa xử lý triệt để, lớp sơn chưa ổn định… Đây là những lỗi rất khó nhận ra nếu chỉ kiểm tra cảm quan, nhưng lại là nguyên nhân chính khiến hàng hỏng khi đi đường biển dài ngày.
3.2. Tư vấn cách đóng gói phù hợp
Một điểm quan trọng khi đóng gói sản phẩm thủ công xuất khẩu là mỗi mặt hàng đều cần cách đóng gói khác nhau. Đội ngũ của SpeeGo sẽ hỗ trợ và tư vấn doanh nghiệp theo từng dòng hàng cụ thể:
- Gốm, sứ, decor dễ vỡ: Trọng tâm là chống sốc, phân khoang, cố định sản phẩm, hạn chế tối đa điểm va đập.
- Mây tre, gỗ, vải: Ưu tiên xử lý độ ẩm, thông khí hợp lý, chống mốc, chống cong vênh trong container.
3.3. Hỗ trợ chứng từ, theo sát lô hàng và xử lý phát sinh
Một trong những áp lực lớn nhất với người xuất khẩu hàng thủ công là chứng từ và yêu cầu hải quan, đặc biệt với các sản phẩm làm từ gỗ, tre, mây, sợi tự nhiên, sơn phủ và vật liệu bản địa.
SpeeGo Logistics hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị và rà soát hồ sơ logistics, mô tả hàng hóa, chứng từ xuất khẩu, phối hợp xử lý các yêu cầu phát sinh trong quá trình thông quan. Việc theo sát lô hàng giúp phát hiện sớm các vấn đề về hồ sơ, kiểm tra, giữ hàng hoặc yêu cầu bổ sung từ phía hải quan.
Không chỉ đóng vai trò là một đơn vị vận chuyển quốc tế, SpeeGo Logistics định vị bản thân là đối tác vận hành phía sau, giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, chuẩn hóa chuỗi cung ứng và yên tâm tập trung vào phát triển sản phẩm, thương hiệu và thị trường.
=> Xem thêm
Các mô hình kinh doanh và sản xuất thủ công mỹ nghệ cho người Việt tại Mỹ, Canada và Úc
Vì sao sản phẩm thủ công Việt Nam được ưa chuộng tại thị trường quốc tế?
Những nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ bán tốt trên Etsy/Amazon
